سیستمهای کنترل و نظارت تصویری هوشمند
سامانههای نظارت تصویری هوشمند که در اصطلاح فنی با نام CCTV شناخته میشوند، از کلیدیترین ابزارهای حفاظت الکترونیک بهشمار میروند. این سیستمها با هدف پایش زنده و ثبت تصاویر از سوژههای ثابت و متحرک در محیطهای گوناگون طراحی شدهاند. همانگونه که در مبحث ضرورتهای کنترل تردد هوشمند اشاره شد، تلفیق و یکپارچهسازی نظارت تصویری با سیستمهای کنترل دسترسی، ارزشافزوده امنیتی فراوانی ایجاد میکند؛ چرا که توانایی شناسایی رفتارهای مشکوک و پرسه زدن افراد غیرمجاز در مناطق حساس را بهشکل چشمگیری افزایش میدهد.
در یک ساختار نظارتی پیشرفته، نرمافزارهای مدیریت تصویر بهطور خودکار اشیاء را در نواحی تعریفشده شناسایی میکنند. در این فرایند، استریمهای ویدئویی پس از دریافت، به متادیتا (دادهنما) تبدیل شده و پس از دستهبندی و ذخیرهسازی، توسط الگوریتمهای ریاضی پردازش میشوند. ویژگی بارز این سیستمها، توانایی فیلتر کردن تغییرات بیاهمیت محیطی و تمرکز بر رخدادهای واقعی است؛ بهطوریکه در صورت بروز هرگونه اقدام خرابکارانه، هشدارهای تعبیهشده بهسرعت فعال میشوند.
دستاوردهای بهرهگیری از سیستمهای نظارت تصویری:
* ارتقای سطح امنیت و ایجاد آرامش خاطر روانی
* بهبود بهرهوری در محیطهای کاری و سازمانی
* بازدارندگی موثر و کاهش نرخ جرایم و سرقت
* صیانت از داراییهای معنوی و جلوگیری از نشت اطلاعات
* تقلیل خسارات مالی و هزینههای احتمالی
* امکان پایش و مدیریت سیستم از راه دور
* بهینهسازی زمان، تشخیص سریع تهدیدات و کمک به تصمیمگیریهای مدیریتی
* کاهش هزینههای نیروی انسانی و بینیازی از استخدام پرسنل امنیتی متعدد
* تسلط کامل بر تمامی سناریوها و فعالیتهای جاری
* نظارت مستمر بر تجهیزات و شناسایی زودهنگام نواقص فنی
طبقهبندی ساختاری سیستمهای نظارت تصویری:
دوربینهای مداربسته از نظر زیرساخت فنی به دو گروه عمده آنالوگ و تحت شبکه (IP) تقسیم میشوند که هر کدام با توجه به کارایی و بازه قیمتی، برای پروژههایی با بودجههای متفاوت مناسب هستند.
الف) دوربینهای مداربسته آنالوگ:
این سیستمها از کابل کواکسیال و درگاه BNC برای انتقال تصاویر استفاده میکنند. سیگنالهای دریافتی بر روی دستگاه DVR ذخیره شده و عملیات کدگذاری و رمزگشایی نیز در همانجا صورت میگیرد. هرچند امکان تبدیل این سیگنالها به فرمت دیجیتال فراهم است، اما این ساختار عمدتاً بهعنوان اقتصادیترین راهکار برای پروژههای کوچک و تعداد دوربین محدود شناخته میشود.
ب) دوربینهای مداربسته تحت شبکه (IP):
این نسل از دوربینها بر پایه پروتکلهای شبکه و بستر کابلکشی شبکه عمل میکنند. دوربینهای IP بهدلیل استفاده از سیگنالهای دیجیتال، نیازی به تبدیل مداوم دادهها ندارند و به همین جهت، وضوح تصویر (Resolution) بسیار بالاتری نسبت به مدلهای آنالوگ ارائه میدهند. ذخیرهسازی در این سیستمها یا از طریق دستگاههای NVR (که دارای سیستمعامل بوده و امکانات مدیریتی گستردهای دارند) انجام میشود و یا بر روی حافظههای خارجی (External Storage) متصل به سرور صورت میگیرد.
مزایای شاخص دوربینهای دیجیتال نسبت به آنالوگ:
* کیفیت و شفافیت خیرهکننده تصاویر
* بهرهگیری از بسترهای نوین ارتباطی مانند فیبر نوری و وایرلس
* استفاده از فناوری PoE برای انتقال همزمان برق و داده از طریق یک کابل
* قابلیت توسعهپذیری سریع و آسان در آینده
* دسترسی کامل به تنظیمات و تصاویر از طریق شبکه جهانی
تجزیه و تحلیل هوشمند ویدئویی (Intelligent Video Analytics):
با گسترش ابعاد پروژههای نظارتی در اماکنی همچون فرودگاهها و ایستگاههای مترو، تحلیل حجم عظیم دادهها توسط اپراتور انسانی عملاً غیرممکن است. اینجاست که تحلیل هوشمند وارد عمل میشود تا با پردازش تصاویر و شناسایی رویدادهای خاص، هم در فضای ذخیرهسازی صرفهجویی کند و هم جستجوی رخدادها را سرعت ببخشد.
فناوری IVA با بهرهگیری از الگوریتمهای ویژه، ویدئوها را تحلیل کرده و در سه سطح اصلی عمل میکند:
۱. الگوریتمهای ثابت: برای تشخیص رفتارهای مشخصی مانند عبور از خط ممنوعه، جا ماندن اشیاء یا حرکت در جهت مخالف.
۲. الگوریتمهای یادگیرنده (هوش مصنوعی): سیستم با یادگیری الگوهای عادی محیط در طول زمان، هرگونه رفتار غیرعادی و خارج از عرف را بهعنوان هشدار گزارش میدهد.
۳. سیستمهای تشخیص چهره: جهت کنترل تردد و شناسایی افراد با تطبیق نقاط صورت با پایگاه دادههای موجود.
قابلیتهای تحلیلی برجسته در نرمافزارهای مدیریت تصویر:
* تشخیص حرکت (Motion Detection): شناسایی تغییرات پیکسلی در فریمها، مناسب برای محیطهای داخلی و کاهش حجم ذخیرهسازی.
* حفاظت پیرامونی (Field Detection): پایش خودکار ورود و خروج به مناطق حساس تعریفشده.
* تشخیص پرسه زدن (Loitering): شناسایی حرکات مشکوک و توقفهای طولانیمدت در یک نقطه خاص.
* تشخیص صدا (Audio Detection): تفکیک صداهای محیطی از صداهای بحرانی مانند فریاد یا شلیک گلوله و ارسال هشدار فوری.
* عبور از خط (Line Crossing): ترسیم خطوط مجازی و واکنش هوشمند به عبور از آنها.
* شمارش اشیاء و افراد: ابزاری کارآمد برای مدیریت ترافیک انسانی در مراکز تجاری و ناوگان حملونقل.
محدودیتها: با وجود کارایی بالا، تحلیلهای هوشمند در محیطهای باز با شرایط نوری متغیر ممکن است دچار خطا شوند؛ لذا بهترین عملکرد این سیستمها در محیطهای داخلی و تحت کنترل است.
نظارت تصویری ابری (Cloud Video Surveillance):
برای سازمانهای چندشعبهای، استقرار تجهیزات جداگانه در هر نقطه هزینهبر است. فناوری ابری با حذف وابستگیهای سختافزاری سنگین، امکان مدیریت متمرکز و دسترسی آنلاین به آرشیو تصاویر را از هر نقطهای فراهم میکند. با رشد پهنای باند و پیشرفت هوش مصنوعی، آینده نظارت تصویری بهسمت سیستمهای مجازی و ابری حرکت میکند که مدیریت و یکپارچهسازی آنها بهمراتب سادهتر و کارآمدتر خواهد بود.
بیشتر بدانیم :
حفاظت الکترونیکی و ضرورتهای آن در حال و آینده
ابزارهای پیشرفته حفاظت الکترونیکی
دستگاههای بازرسی ایکسری
گیتهای هوشمند کنترل تردد
سامانههای اکسس کنترل
راهبندهای الکترونیکی
قفلهای برقی
قفلهای کمدی دیجیتال
