لطفا چند لحظه صبر کنید ...
قفل های دیجیتال یا قفل های هوشمند

قفل های دیجیتال یا قفل های هوشمند

قفلهای الکترونیکی یا قفلهای دیجیتال نوع دیگری از تجهیزات الکترونیکی هستند که برای ایجاد امنیت و حفاظت الکترونیکی ، هوشمند سازی اماکن و نیز مدیریت سیستمهای تردد هوشمند امروزه در سطح وسیعی  مورد استفاده قرار می گیرند .

قفل الکترونیکی یا قفل هوشمند چیست؟

با یک بیان ساده هر قفلی که با استفاده از جریان الکتریکی کار کند و دارای مدارات الکترونیکی باشد قفل الکترونیکی نامیده  می شود و چنانچه همین قفل الکترونیکی امکان کنترل و مدیریت از راه دور را داشته باشد و بتواند با استفاده از فناوریهای جدید ارتباطی نسبت به تبادل اطلاعات و پیام اقدام نماید قفل هوشمند تلقی خواهد گردید .

 در انواع مختلف قفلهای مکانیکی ، وجود یک زبانه باعث قفل شدن در می شود . در این نوع از  قفل ها ، تعدادی پین وجود دارد. وقتی کلید وارد قفل می‌شود، پین‌ها جا‌به‌جا شده و با برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌های خاصی که دارد و برای همان قفل طراحی شده است، پین‌ها را حرکت داده و پس از قرار گرفتن در موقعیت تعریف شده در باز می شود .

در قفل های الکترونیکی قطعاتی وجود دارد که محرک نامیده می‌شوند.  این محرک‌ها پیچ یا استوانه‌ی ، قفل الکترونیکی را به موتوری کوچک متصل می‌کنند. این موتور کاملا داخل در یا قاب قفل واقع شده است. عملکرد موتور توسط یک پالس الکتریکی شروع شده و اقدام به صدور فرمان باز شدن به موتور می نماید . صدور فرمان باز شدن پس از شناسائی انجام میگیرد و این شناسائی میتواند با استفاده از تشخیص علائم حیاتی ماننتد تشخیص چهره ، اثر انگشت ، تشخیص کف دست و یا با استفاده از تشخیص علائم غیر حیاتی مانند فناوری ریموت ، NFC موبایل ، فناوری رمز نگاری ، تلفن همراه و یا  RFID   و ... باشد .

 

مزایای قفل الکترونیکی :

ایجاد امنیت با فراهم نمودن سیستم کنترل تردد : در این نوع از قفلها میتوان دسترسی افراد به مکانهای خاص را محدود به زمان خاصی نموده و گزارشات جامعی از زمانهای تردد افراد را استخراج نمود .

بسته شدن اتوماتیک قفل و امنیت بیشتر : با توجه به اینکه قفلهای الکترونیکی غیرقابل نفوذ و شکسته شدن می باشند لذا هنگام ورود و خروج بدون این‌که نیاز به بستن در باشد به صورت اتوماتیک در بسته و قفل می‌شود. لذا امکان فراموشی بستن درب وجود ندارد .

بی‌نیازی به حمل کلید : استفاده از قفل الکترونیکی مشکل گم کردن و جا گذاشتن کلید و عواقب آن را ندارد به خصوص اگر استفاده از علائم بیومتریک برای باز کردن درب باشد باز شدن در تنها با حضور خود شخص و یا اشخاص تعریف شده  امکان پذیر خواهد بود .

 امکان نگهداری آسان:  با توجه به عمر طولانی قفل‌های الکترونیکی ، در صورت نصب حرفه ای قفلها ، به این زودی‌ها دچار نقص و نیازمند تعمیر نخواهند شد. بخصوص اگر کاربران نیز روش‌های استفاده‌ی صحیح را به کار ببندند، بر عمر آن افزوده خواهد شد.

عدم نیاز به حضور در مکان: برخی از سیستم ‌های قفل دیجیتال این امکان را به شما می‌دهند که از طریق اینترنت و بدون نیاز به حضور در مکان در را برای کسی باز کنید. به این ترتیب محدودیت‌های زمانی و مکانی نیز برداشته خواهد شد.

رفع مشکل اختلال و  وسواس فکری-عملی : برای کسانی که اختلال حواس دارند و همواره از بستن درب شک دارند استفاده از این نوع قفلها خیالشان را آسوده می کند .

امکان مدیریت سهل و آسان : تعریف کاربر ، ویرایش و حذف آن در قفلهای الکترونیکی براحتی انجام می پذییرد .

 

مشکلات استفاده از قفل الکترونیکی :

از کار افتادن به علت قطعی برق: هرچند اکثر مدل‌های قفل های الکترونیکی با باتری کار می‌کنند اما عملکرد برخی وابسته به برق است. در صورت قطعی برق یا اتمام باطری امکان باز کردن در وجود نخواهد داشت .

اشتراک رمز عبور : در نوع خاصی از قفل های الکترونیکی ( مدل‌های قفل رمز دار ) امکان به اشتراک گذاشتن رمز عبور  وجود دارد که در این صورت امکان فراموشی حذف آن پس از مدتی وجود دارد لذا لازمست پس از رفع ضرورت، حتما رمز را تغییر داده شود .

فراموشی رمز:  در قفل های الکترونیکی رمز دار احتمال فراموشی رمز وجود دارد لذا بهتر است به جای نوع رمزدار از قفل بیومتریک استفاده شود .

قیمت بالا : این نوع از قفلها در مقایسه با سایر قفلهای موجود در بازار قیمت خیلی بالایی دارند .

  

نحوه شناسائی و عملکرد قفل های دیجیتال :

  RFID: در قفل های الکترونیکی که با استفاده از فناوری RFID کار می کنندروال کار به این صورت است که اطلاعات مربوط به کارتهای هوشمند( شناسه تگ ها ) در داخل تراشه RFID ذخیره می شوند به محض نزدیک کردن کارت های RFID ، شناسه کارت مذکور توسط ریدر خوانده شده و با شناسه ذخیره شده در داخل تراشه مقایسه می گردد و در صورت تعریف شدن آن شناسه اقدام به صدور فرمان باز شدن به قفل می نماید .

تشخیص چهره :  فناوری پیشرفته تشخیص چهره از روش‌های هوشمند محبوب و رایج است در قفل های الکترونیکی است این نوع قفلها دارای مانیتور کوچکی هستند که روی آن نصب می شوند که به اسکنر چهره وصل  هستند جزئیات ظاهری و منحصر به فرد چهره هر شخص (مانند عنبیه چشم) با این سیستم تشخیص داده می‌شود. در صورت تطابق اطلاعات با واقعیت، قفل باز خواهد شد.

قفل رمزدار : قفل های الکترونیکی رمز دار، دارای صفحه کلید هستند که می‌توانند به صورت شماره‌گیری یا لمسی نسبت به وارد کردن رمز اقدام نمایند . این قفل‌ها یک تراشه کوچکی هستند که  ابتدا یک کد توسط کاربر در حافظه‌ی این تراشه ذخیره می‌شود . اگر کد ورودی با کد ذخیره شده تطابق داشته باشد سیگنال باز شدن به قفل ارسال و در باز می‌شود . این کد مانند هر رمز یا پین کد دیگر می‌تواند متشکل از اعداد و حروف باشد. در این نوع قفلها که اکثریت انواع قفلهای هوشمند دارا هستند تنظیم پین کد یا رمز عبور براحتی انجام می پذیرد .

اثر انگشتی : قفل‌های دیجیتال اثر انگشتی ، هم مانند قفل های تشخیص چهره عمل می کنند در ین نوع از قفلها ، سنسور اثر انگشت قرار داده می شود تا در صورت تطبیق اثر انگشت فرد با اثر انگشت ذخیره شده در تراشه الکترونیکی قفل ، فرمان باز شدن درب صادر شود .امروزه بیشتر قفل‌های دیجیتالی می‌توانند حداکثر ۱۰۰ اثر انگشت را ثبت کنند.

اپلیکیشن موبایل : برنامه‌های دیجیتال به صورت بی‌سیم و با استفاده از فناوریهایی همچون بلوتوث ، اینترنت وای فای  , … امکان صدور فرمان باز شدن درب را فراهم می کنند .

حسگر فاصله : یک سری از قفلهای دیجیتال دارای فناوری حسگر فاصله سنج هستند که می‌توان طوری برنامه ریزی کرد که در صورت نزدیک شدن به محل از حد مشخص  ، درب به طور خودکار قفل شود.

برخی از نکاتی که در هنگام خرید قفل های الکترونیکی باید توجه داشت :

دارا بودن سیستم ضد شوک : این امکان که از امکانات یک قفل الکترونیکی امنیتی فوق پیشرفته می‌باشد شرایطی پیش می آورد که در صورت وارد کردن ولتاژ غیر مجاز به قفل سیستم قفل الکترونیکی ، سیستم خاموش شده و دستترسی به ساختمان امکان پذیر  نشود .

دارا بودن سیستم حریم خصوصی در قفل دیجیتال : سیستم حریم خصوصی از ابتدایی‌ترین و ضروری ترین ویژگی های قفل دیجیتال می‌باشد در این قفلها ، دکمه‌ای طراحی شده است که در صورت فعال شدن هیچ کسی قادر به وارد شدن به منزل یا محیط کار نباشد . حتی کسانی که کارت یا رمز را دار می‌باشند ( غیر از کلید اضطراری )

ضد حریق و مقاوم در برابر آتش سوزی :  قفل هوشمند ضد حریق که معمولا از فولاد و لاستیک فشرده تهیه شده است در برابر آتش مقاوم بوده و تا دمای بالای 60 و 55 درجه را تحمل می کنند .

دارا بودن سنسور و زنگ هشدار تشخیص حریق : که در صورت احساس افزایش زیاد دما در داخل خانه، قفل را به طور خودکار باز می‌کند.

مجهز بودن به آلارم‌ هشدار:این امکان کمک می کند تا در مواقع سرقت قفل الکترونیکی تشخیص داده و اطرافیان را از وقوع سرقت مطلع نماید .

سیستم هشدار باتری کم : که کم شدن باطری را اطلاع میدهد تا بموقع نسبت به تعویض باطری اقدام شود .

باطری خارجی : که این امکان را می‌دهد تا قفل خود را در صورت تمام شدن باتری قفل با باتری از طریق یک باطری خارجی شارژ شود .

هزینه نصب و خدمات : هزینه نصب و راه اندازی و خدمات پس از فروش از جمله مواردی هستند که در زمان خرید باید مورد توجه قرار گیرد .

 

برخی از ویژگی‌های مهم قفل های هوشمند :

مجهز به سیستم نرم افزاری : امروزه در اکثر  قفلهای هوشمند یک اپلیکیشن نرم افزاری تحت سیستم عامل   iOS  یا  Android وجود دارد که این امکان را می‌دهند تا از راه دور و از طریق دستگاه تلفن همراه درب را باز و بسته کرده رفت و آمد را کنترل نمود . این قفل از هر اقدامی که اتفاق  می افتد یک هشدار را به گوشی همراه  صاحب خانه ارسال می‌کند.

دارا بودن امکان اتصال به وای فای : اتصال Wi-Fi این امکان را می‌دهد تا رفت و آمدهای مربوط به ورود و خروج را به صورت آنلاین مشاهده کرده و امکان صدور فرمان باز کردن درب را صادر نمود .

دارا بودن امکان اتصال به بلوتوث : بلوتوث با اتصال به تلفن همراه هوشمند و باز کردن قفل درب هنگام نزدیک شدن ، به قفل هوشمند کمک می‌کند تا کاربر را شناسایی و درب را باز کند.

دارا بودن امکان ایجاد کدهای ورودی دائمی یا موقت : این امکان باعث می شوند تا برای ورود میهمانان، خدمات نظافت، خدمات تعمیر و تک تک اعضای خانواده ، کدهای ورود دائمی یا موقتی تعریف و بعد از مدتی حذف گردند .

دارا بودن امکان تنظیم محدودیت‌های دسترسی : این امکان باعث می شوند تا برای هر کد ورودی محدودیت‌های دسترسی در مقاطع زمانی مشخص شامل روزهای هفته و ساعات خاص تعریف گردد .

دارا بودن گزینه‌های قفل خودکار : این امکان را می‌دهد تا قفل هوشمند را تنظیم کرده تا درصورتی که درب برای مدت زمان مشخصی باز بماند، به طور خودکار قفل شود. قفل خودکار یکی از موارد مهم در طرز کار قفل هوشمند است.

دارا بودن دریافت پیام هشدار  بر روی تلفن همراه :  این امکان را میدهد تا در صورت تلاش ناخواسته برای باز کردن درب پیامهای لازم به صاحب خانه یا نزدیکترین مرکز پلیس صادر گردد .

دارا بودن امکان یکپارچه سازی با سیستم خانه هوشمند  : این امکان را میدهد تا با سیستم خانه هوشمند متصل شود تا هنگام باز شدن قفل درب، سایر دستگاه‌های خانه هوشمند فعال گردد به عنوان مثال ، چراغ‌های خانه  هنگام باز شدن قفل درب به صورت اتوماتیک روشن شوند.

دارا بودن امکان هماهنگی قفل هوشمند با دوربین های مدار بسته  : این امکان را میدهد تا با باز شدن درب ،  دوربین های داخلی همگام سازی شده و اقدام به مشاهده یا ضبط از طریق دوربین های داخلی شود .

 

هک شدن مهمترین نگرانی‌های رایج در خصوص  قفل های هوشمند :

با پیشرفت روز افزون فناوری تولید قفلهای هوشمند ، روشهای پیشرفته تری برای جلوگیری از هک شدن قفلهای الکترونیکی بکار گرفته می شود . یکی از روشها استفاده از مکانیزم تائید دو مرحله ای یا 2 FACTOR Authentication می باشد که در این حالت قفل دیجیتال با ترکیبی از دو ابزار باز گشائی میشود به عنوان مثال لازمست حتما از دو ابزار اثر انگشت یا کارت به صورت همزمان استفاده شود .

برای جلوگیری از هک رمز از روش تابع خیالی استفاده می شود که در این حالت رمز اصلی در درون رمزهای دروغین مخفی می شود .برای جلوگیری از هک شدن اثر انگشت از اسکنرهای اثر انگشت بیومتریک زنده استفاده می شود  و  برای جلوگیری از هک شدن کارتها از کارتهای کد گذاری شده استفاده می شود . همچنین برای جلوگیری از هک شدن تشخیص چهره از سنسورهای سه بعدی دارای سنسور حرکتی استفاده می شود و برای جلوگیری از هک شدن سیستم وای فای از گذر واژه های پیچیده استفاده می شود .

 جمع بندی : مدل‌های مختلف قفل های دیجیتال شامل موارد زیر می‌شوند:

 ریموت‌دار

 کارتی

کددار یا رمزی

بلوتوث دار جهت استفاده در  تلفن همراه هوشمند

دستور صوتی یا وُیس کنترل

 اثر انگشت

تشخیص چهره

حسگر فاصله سنج

 

مدل‌های کارتی RFID یا MIFARE ، اثر انگشتی، ریموت دار و رمز دار عموما قفل‌هایی مشابه بوده و اکثر قفل‌های دیجیتالی دارای ورودی دوبل رمز و کارت و همچنین اثر انگشت به طور یکجا هستند.

مدل‌های بلوتوث دار، به گوشی تلفن همراه متصل شده و بهمراه یک اپ عرضه می‌شوند که تنها با فشردن یک دکمه از روی گوشی، درب را باز و بسته می‌کند. مدل‌های بلوتوثی برای کار کردن باید در فاصله نزدیک حدود 10 تا 12 متری آن قرار بگیرید تا عمل ‌کنند.

مدل‌های دارای تکنولوژی حسگر فاصله سنج را می‌توان طوری برنامه ریزی کرد که در صورت نزدیک شدن به محل ، درب به طور خودکار قفل شود.

قابلیت‌های اضافه مانند اتصال به وای فای به کاربر یا صاحب خانه اجازه می‌دهد تا رفت و آمد‌های خانه را حتی در صورت دور بودن از خانه تحت کنترل داشته باشد.

تمامی قفل‌های دیجیتالی علاوه بر تمام موارد گفته شده، دارای کلید مکانیکی مخصوص هم هستند که در مواقع اضطراری برای باز کردن درب استفاده خواهند شد.